Midowga Afrika oo laalay muddo kororsiga Hay’adaha Dowladda Federaalka

Golaha Nabadda & Amniga ee Ururka Midowga Afrika ayaa warmurtiyeed ka kooban afar iyo toban qodob ka soo saaray xaaladda siyaasadeed ee Somaliya, ka dib shir ay maanta ku yeesheen Magaalada Addis Ababa.

Shirka ayaa ahaa mid diiradda lagu saaray xaaladda siyaasadeed iyo nabadgelyo ee dalka, iyadoono goluhu cambaareeyay tallaabada uu Golaha Shacabka muddada ugu kordhiyay Madaxtooyada iyo Baarlamaanka.

Warmurtiyeedka ayaa marka hore loogu afeeftay “Markuu arkay furitaankii Wakiilka Joogtada ah ee Jamhuuriyadda Jabuuti ee Midowga Afrika iyo Guddoomiyaha PSC bishii April 2021, Danjire Maxamed Idiris Farah,iyo sidoo kale hadalkii Wakiilka Midowga Afrika ee Arrimaha Siyaasadda iyo Nabadda iyo Amniga, Danjire Bankole Adeoye iyo tixgelinta warbixintii Wakiilka Gaarka ah ee Gudoomiyaha Midowga Afrika ee Somaliya ahna Madaxa Hawlgalka Midowga Afrika ee Somaliya (AMISOM), Danjire Francisco Caetano Madeira. Isagoo sii xusuusinaya hadalada uu sameeyay Maxamed Cabdirisaaq, Wasiirka Arrimaha Dibadda & Iskaashiga Caalamiga ee Somaliya; Wakiilka Jamhuuriyadda Suudaan oo hadda ah Guddoomiyaha Urur Goboleedka IGAD; Wakiilada Qaramada Midoobwy iyo sidoo kale Midowga Yurub. Iyadoo dib loo xusuusanayo go’aanadeedii iyo baaqii ay horey uga soo saartay xaaladda Somaliya iyo Hawlgalka AMISOM, gaar ahaan warmurtiyeedka [PSC/PR/COMM iyo sidoo kale warmurtiyeedkii wadajirka ahaa, ee ay soo saareen Midowga Afrika, IGAD, Qaramada Midoobey iyo Midowga Yurub, 10-kii April 2021. Sidoo kale dib u xusuusashada Xeerka Qaab-dhismeedka Midowga Afrika iyo qodobada khuseeya ee Axdiga Afrika ee Dimoqraadiyadda, Doorashooyinka iyo Maamulka iyo baaqii July 2000 Lomé [AHG/Decl.5 (XXXVI)] ee Qaab-dhismeedka jawaabcelinta OAU ee Is bedelada aan dastuuriga ahayn ee dowladda. Markaan xaqiijinayo sida ay uga go’an tahay Midowga Afrika inuu ixtiraamo madaxbannaanida, midnimada iyo midnimada dhuleed ee Somaliya iyo sidoo kale midnimada Midowga Afrika ee dowladda iyo dadka Soomaaliyeed ee ku shaqaynaya qodobka 7aad ee borotokoolkeeda, Golaha Nabadda iyo Amniga.”


Qodobada warmurtiyeedka:-

1. Waxay muujinaysaa walaac weyn oo ku saabsan ficilada halka dhinac ah ee Golaha Shacabka Somaliya uu ku dhaqaaqay 12-kii April 2021, ee ku saabsanaa meelmarinta qaraar uu saxiixay Madaxweynaha 13-kii April 2021-kii, kaasoo meesha ka saaraya heshiiskii 17-kii September 2020 ee qaababka loo marayo qabashada doorashooyinka Somaliya;

2. Waxay cambaareyneysaa ficiladii 12-kii April 2021 ee Golaha Shacabku, ee ay ku kordhiyeen waqtiga Madaxweynaha iyo Baarlamanka, iyadoo si hufan dib loogu dhigay doorashooyinka, taas oo wiiqaysa midnimada iyo xasilloonida dalka, geedi-socodka dimoqraadiyadda iyo dastuurka ee curdanka ah. waxay khatar gelinaysaa amniga iyo nabadgelyada iyo sidoo kale guulaha muhiimka ah, ee ay Somaliya ku tallaabsatay sannadihii la soo dhaafay, iyada oo taageero ka heleysa Midowga Afrika iyo la-hawlgalayaasha kale.

3. Intaa waxaa dheer oo laga muujinayaa walaac qoto dheer saamaynta ay ku yeelan karto xaaladda siyaasadeed ee haatan jirta iyo jewiga ay ku yeelan karto isku xirnaanshaha Federaalka Somaliya, midnimada Ciidamada Somaliya iyo laamaha amniga, geedi-socodka abuuritaanka ciidamada iyo awooda lagu sii wadi karo wiiqitaanka Al Shabaab;

4. Inkastoo aan qirayo in Heshiiskii September 2020 uu ka dhashay wadahadal ay Soomaali leedahay oo horseed u ahayd Dowladda Federaalka Somaliya (DFS) iyo hoggaamiyeyaasha Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Federaalka (FMS) iyo sidoo kale Xisbiyada Mucaaradka, baahida loo qabo in la qabto doorasho waqtigeeda ku dhacda iyo in Somaliya aysan awood u lahayn inay hirgeliso doorasho hal qof iyo hal cod ah sanadka 2020/21. Wuxuu markale xaqiijinayaa in heshiiska uu weli aasaas u yahay iyo wadada ugu macquulsan ee lagu gaari karo in Somaliya lagu qabto doorasho waqtigeedii ku dhacda, hufan oo lagu kalsoonaan karo;

5. Wuxuu ku boorinayaa hoggaamiye-yaasha siyaasadeed ee Somaliya inay mudnaanta siiyaan mudnaanta danaha qaranka iyo in si degdeg ah dib loogu bilaabo wadahadalka, iyadoo lagu saleynayo heshiiskii September 2020 iyo talooyinkii Guddiga Farsamada ee Baydhabo, iyada oo la raadinayo xal is afgarad ah oo laga gaaro arrimaha taagan ee caqabadda ku ah qaban-qaabada doorashooyinka;

6. Waxaa loogu baaqayaa dhamnaan hoggaamiye-yaasha siyaasadda ee Somaliya inay is xakameeyaan, oo ay ka waantoobaan ficil kasta oo keeni kara xiisad sii kororta oo sii wiiqa xasilloonida Somaliya, Gobolka Geeska Afrika iyo Qaaradda;

7. Wuxuu hoosta ka xarriiqayaa baahida loo qabo in daneeyeyaasha Soomaaliyeed ay qaataan wadahadal loo dhan yahay, lana hubiyo ka qaybgalka haweenka iyo dhallinyarada;

8. Waxaan dib-u-adkeynayaa sida ay lagama maarmaanka u tahay isu tanaasul siyaasadeed iyo la tashiyo sal ballaaran iyo sidoo kale soo noqoshada wadahadal hufan iyo wadatashi guud oo laga yeesho daneeyayaasha siyaasadda ee Somaliya, oo ay ku jiraan Dowladda Federaalka iyo Dowlad Goboleedyada; waxayna taasi cadeynaysaa sida ay diyaar ugu tahay Midowga Afrika inay taageerto geedi-socodka wadahadalka noocaas ah, iyadoo loo marayo fududeynta iyo dhexdhexaadinta, taas oo tilmaameysa qaabab cusub oo lagu gaari karo is afgarad ku saabsan hannaanka doorashooyinka iyo kalandarka shaqayn kara;

9. Sidaas awgeed waxaan ka codsaneynaa Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika inuu si degdeg ah u magacaabo, una diro Somaliya, Wakiil Sare oo ah Ergeyga Gaarka ah ee Somaliya, si uu ula shaqeeyo dhinacyada iyo daneeyeyaasha kale ee ay khuseyso, isagoo taageero ka helaya Wakiilka Gaarka ah ee Gudoomiyaha Guddiga iyo Madaxa AMISOM, si loo gaaro tanaasul la isla ogol yahay iyo in warbixin lagu siiyo Golaha afarta toddobaad ee soo socda gudahood;

10. Wuxuu hoosta ka xariiqayaa baahida loo qabo in Xisbiyada Soomaaliyeed ay ku gorgortamaan niyad wanaag, iyagoo raadinaya heshiis u ogolaanaya qabashada doorashooyinka, isla-markaana abuuraya jewi degan oo loo wada dhan yahay;

11. Wuxuu muujinayaa sida ay Midowga Afrika uga go’an tahay inay ka caawiyaan maamulada iyo daneeyeyaasha Somaliya hirgelinta heshiis doorasho oo la isku raacsan yahay, oo ay ka mid tahay in la geeyo hawlgalka muddada dheer ee kaalmada doorashooyinka, si loo taageero dadaalada lagu xaqiijinayo;

12. Waxay codsaneysaa AMISOM, inta laga cusboonaysiinaayo waajibaadkeeda, si ay ula socoto soo daad-gureynta ciidamada amniga ee Somaliya (SSF), tan darteed waxay ka codsaneysaa Gudoomiyaha Guddiga Midowga Afrika, inuu si degdeg ah u qabto shirarka ciidamada iyo wadamada ciidamada booliska ku biirinaya (T) / PCCs), heer safiirnimo iyo sidoo kale Guddiga Isuduwaha Hawlaha Militariga (MOCC) ee heerka Taliye-yaasha Difaaca, si loo tixgeliyo saameynta amniga ee cakirnaanta siyaasadeed ee hadda jirta, khariidaynta xulashooyinka wax looga qabanayo iyo yareyntooda.

13. Waxaa loogu baaqayaa IGAD iyo Beesha Caalamka, oo ay ku jiraan Qaramada Midoobey, Midowga Afrika iyo la-hawlgalayaasha kale ee muhiimka ah, inay sii wadaan la shaqaynta Midowga Afrika, si dhinacyada Soomaalida loogu soo celiyo miiska wadahadalka iyo in laga caawiyo sidii nabad loogu gaari lahaa heshiis siyaasadeed;

14. Wuxuu go’aansaday inuu si firfircoon ula wareego arrinta.

Nagala soo xiriir dhacdo@gmail.com